Beyin Kan Dolaşımının Anatomi ve Fizyolojisi

Yazanlar: Sara Zarko Bahar, Göksel Bakaç, Esme Ekizoğlu
Son güncelleştirme tarihi: 18.05.2020

 

Beyin Kan Dolaşımının Anatomisi

Beyin arcus aorta* ve dallarından ayrılan karotis ve vertebral arterler aracılığı ile beslenir. Oksipital lob dışında kalan serebral hemisferlerin kan akımını karotis interna dalları, infratentoryel bölgede yer alan beyin sapı ve serebellum ile supratentoryel yapılarından oksipital lob ile talamusun kan akımını vertebral arter ve dalları sağlar.

*Arter adları gibi anatomik terimler Latince kaydedildikten sonra kullanım kolaylığı nedeniyle kısaltmalar İngilizce karşılıkları göz önünde bulundurularak yapılacaktır (A.carotis interna –ICA gibi)

Supratentoryel bölgeyi besleyen a.carotis interna (ICA), a.carotis communis’in (CCA) dalıdır. A.carotis communis solda doğrudan arcus aorta'nın dalı olarak çıkar. Sağ a.carotis communis ise a.anonyma' nın bir dalıdır (Şekil 1a).

 

Şekil 1a. Arcus aorta ve dalları

 

A.carotis communis servikal bölgede dal vermeden dördüncü servikal vertebra düzeyine kadar yükseldikten sonra tiroid kıkırdağın üst sınırına yakın bölgede iki dala ayrılır. A.carotis externa (ECA) ve dalları tiroid bezi, yüz, saçlı deri ve dura mater gibi yapıların kanlanmasını sağlar (Şekil 1b). A.carotis interna ise servikal bölgede dal vermeden yükselerek kafa tabanında karotis kanalına girer, birden fazla segmenti vardır (Tablo 1). İntrakranyal bölgede karotis kanalından çıktıktan sonra orta kafa çukurundaki dura materi delerek kavernöz sinüsun içine girer. Arter daha sonra kavernöz sinüsu oluşturan diğer dura yaprağını delerek subaraknoid bölgeye ulaşır. Arter intrakavernöz bölge çıkışında üç temel dalını; oftalmik arteri daha sonra sırasıyla a. communicans posterior (posterior komünikan arter; PCoA) ve a. choroidea anterior’u (anterior koroidal arter; AChA) verir (Tablo 2) (Şekil 1c).